|
21
yeterlik kipi perfekt
21. Yeterlik Kipi Perfekt
21.1. Yeterlik kipi sade perfekt
| Tablo 31: Yeterlik kipi sade perfekt |
Fiil başı
(P̆riverbi) |
Eylemi yapan
şahıs göstergesi
|
Kök öneki
(P̆ricici) |
Kök
(Cici) |
Şahıs soneki
(Şurişi mok̆omʒxva) |
| ø-
dolo-
gama-
go-
vs. |
1. şahıs
m-
|
-a- |
|
Tekil
-u
|
| 2. şahıs
g-
|
Çoğul
-es ~ ey
|
| 3. şahıs
ø- |
{eö.ynl}
► t̆axums atn. viʒ̆.
ark.
► t̆axuy fur. arş.
► t̆axups xop. çxa.
kırıyor
| mat̆axu: |
(1) ben kırabildim |
| |
(2) ben istemiyerek
kırdım |
| gat̆axu |
|
| at̆axu |
|
| mat̆axes |
|
| gat̆axes |
|
| at̆axes |
|
Örnek (Evuli)
►
Andğa dido dulya maxenu. Bugün çok iş yapabildim
►
Ma sk̆ani dixo domaxenu. Ben
sensiz yapabildim
►
Mtelis k̆ai nçxomi maç̆opes.
Hepimiz iyi balık yakalayabildik
►
Çkin nçxomi var maç̆opes-i?
Biz balık tutamadık mı
►
Opşa cari maşk̆omu.
(İstemediğim halde) çok yemek yedim.
►
Berepe k̆ala mendomalu.
(İstemiyordum ama) çocuklarla gittim.
21.2. Yeterli kipi “Dort̆un”lu
perfekt
Geçmişte gerçekleşen bir eylemden önce bir başka eylemin yapılma ihtimalinin
artık gerçekleşmiş olduğunu ifade eder.
{eö.ynl}
► t̆axums atn. viʒ̆.
ark.
► t̆axuy fur. arş.
► t̆axups xop. çxa.
kırıyor
| mat̆axu |
dort̆un: |
ben kırabilmiştim |
| gat̆axu |
dort̆un |
|
| at̆axu |
dort̆un |
|
| mat̆axes |
dort̆un |
|
| gat̆axes |
dort̆un |
|
| at̆axes |
dort̆un |
|
Örnek (Evuli)
►
He limcis Lazuri mabiru dort̆un.
O gece Lazca şarkı söyleyebilmiştim.
►
Muk̆u ʒ̆ana ren k̆ai dulya var
maxenu dort̆un. Kaç yıldır
iyi iş yapamamıştım.
►
Si ordo gagzalu dort̆u. Sen
erken yürüyebilmiştin.
►
Si ordo var gagzalu dort̆un-i ?
Sen erken yürüyememiş miydin?
21.3. Yeterlik kipi “Doren”li perfekt
| mat̆axu |
doren: |
kırabilmişliğim
var |
| gat̆axu |
doren |
|
| at̆axu |
doren |
|
| mat̆axes |
doren |
|
| gat̆axes |
doren |
|
| at̆axes |
doren |
|
|