25

tecrübe kipi

25. Hareket fiili: Tecrübe Kipi

Tecrübe kipi, Eylemi yapanın bir eylem hakkında tecrübeli olduğunu anlatır. Eylemi yapan geçmişte en azından bir kere o eylemi yapmıştır. Ancak, ne zaman, niçin, nasıl veya kaç kere yaptığı önemli değildir.

Tecrübe kipinde Eylemi yapan kişi Datif durumda olur.

25.1. Tecrübe kipi Sade Biçim

{eö.ynl}

► t̆axums atn. viʒ̆. ark.

► t̆axuy fur. arş.

► t̆axups xop. çxa.

Türkçe karşılığı: kırıyor, kırar

► ulun {yö.nsz} gidiyor, gider

Örnek(Evuli)

► Ma dişk̆a mit̆axapun. Ben daha önce odun kırdım.

► Si noğaşe gilvapun. Sen daha önce çarşıya gittin.

► Si noğaşa gixtimun. Sen daha önce çarşıya gittin.

► Ma dişk̆a var mit̆axapun. Ben daha önce odun kırmadım.

► Si noğaşe gilvapun-i? Sen daha önce çarşıya gittin mi?

► Si noğaşa var gixtimun-i? Sen daha önce çarşıya gitmedin mi?

25.2.    Tecrübe kipi diğer biçimler

► Mit̆axapurt̆u. Çok eskiden kırmıştım.

► Milvapurt̆u. Çok eskiden gitmiştim.

► Mit̆axapun doren. Kırmışımdır.

► Mit̆axapurt̆asert̆u. Kırmış olacaktım (ama değilim).

► Mit̆axapurt̆asere. (1) Kırmış olacağım. (2) Kırdığımı sanıyorum.

Örnek(Evuli)

Tecrübe kipi Türkçede bulunmadığı için aşağıdaki örneklerde verilen Türkçe çeviriler Lazcadaki gerçek anlamlarıyla tam olarak örtüşmemektedir.

► Himus dişk̆a ut̆axapun-na, ma daçxuri vogzare. O, daha evvelden (ne zaman olduğu önemli değil) odun kırdı ise, ben ateş yakacağım.

► Himus dişk̆a ut̆axapurt̆uk̆o ma daçxuri vogzart̆u. O evvelden odun kırmış olsaydı, ben ateş yakardım.

► Kva mit̆axapurt̆uk̆o hus oxori pʒ̆opxart̆u. (Geçmişte herhangi bir zamanda) taş kırmış olsaydım şimdi ev inşa edecektim.

► Ma mit̆axapurt̆uk̆o p̆t̆k̆vat̆u. (Herhangi bir zamanda) ben kırmış olsaydım, söylerdim.

► Ma mit̆axaput̆uk̆o si gişk̆urt̆asert̆u. Ben kırmış olsaydım, sen bilecektin.