6 Mariaşina 2026 - Çaçxa


Ndğaneri nozit̆a: Ar k̆oçi na-ağoden mutxa iri k̆oçi-ti ağoden.
Günün sözü: Bir insanın başına gelen, herkesin başına gelebilir.
Lazuri Paramitepe - Lazca Masallar

Lazuri Paramitepe - Lazca Masallar

Ʒ̆it̆aşi İskenderi
Lazuri | Türkçe
Guroni Mʒkvitura

Germas na dibadu ar mʒkvitura iri xolo ondişen aşkurinet̆u.
T̆roxun ar soti qa, yeputxun k̆vinçi, ncas mtviri na melas, mʒkvituras şkurnate guri ubangalapt̆u. Ar ndğas aşkurinu, jur ndğas aşkurinu, ar dolonis(xaftas) aşkurinu, ar ʒ̆anas aşkurinu. Edo ek̆ule didi iquşi(kodirduşi) emedeni şkurna muşi komek̆ilu.
-Mutuşen var maşkurinen.
Aşo dotku, mteli germa sersi muşite ranʒ̆k̆alu.
-Çkar var maskurinen, mitxani ginon iqvas!
Ar teri megabre(manebra) muşi nk̆itxu:
-Ç̆e toli ğula, mgerişenti var gaşkurineni?
-Mgerişenti var maşkurinen, varti melişen, varti mtutişen. Çkar mutuşen var maşkurinen.
-Dido mot bğağala. Quraptu mʒkviturak:
-Mgeri keʒ̆amiluna, arşvacis ovimxor.
*Hele, mu oz̆iʒinoni mʒkvitira. Muk̆onayi uğnose ren...*
Ar ndğas mgerişeni qurapt̆es mʒkvitirapek, mgeriti emedeni keçkindu(yeçkindu). Gulut̆u muk mteli germas muşi mgeriş dulya şeni, amşkiyonu do guri muşis komek̆ilu ki:
Ar soti, gvaneri ar mʒkvitura op̆ç̆k̆omatik̆on. Koşignu ar sotxaniş xolos mʒkviturapek qurapan do eya, bresti mgeri şinapan. Kododgitu mgeri, konaşiru do tamo tamo mek̆anç̆us kogöçk̆u. K̆aişa komek̆anç̆u na isternan mʒkviturapes. İsimint̆u muç̆oşi entepek emus noz̆isapan, edo mtelişen dido toli ğula, quci ginz̆e, k̆udeli mk̆ule, ti muşi naomskvaps mʒkviturak noz̆iʒ aps.
Do muşebura ntkumert̆u ki:
-E cuma domiçvi, si opç̆k̆omare.
Bresti mgerik isimadeps do “nam mʒkviturak muşi guroni orapumu omskvanapsya” oʒ̆k̆omilus kogöç̆k̆u. Mutu var z̆iropan mʒkviturapek do daha(umosi) dido ixelapt̆es. Am xali diçoduşi ti moʒ̆onderi mʒkvitura ar didi kvaş jin yeʒxont̆u. K̆ap̆ulaş k̆uçxepe muşiş jin kododgitu do oğarğalus kogöç̆k̆u:
-Memisiminit tkvan, maşkurinalepe. Memisiminit do man moʒ̆ç̆edit. Aʒ̆i tkvanda kogoʒ̆iraminon ar ondi...man...man...
Em oras ti moʒ̆onderi mʒkvituraşi nena nunç̆u muşis konaç̆abu.
Ti moʒ̆oderi mʒkviturak mgeri koz̆ireet̆u. Çkvapek var z̆iropt̆es, mara muk z̆iropt̆u do şuri var aşvanet̆u. Ek̆ule na var ignapu ondi iqu.
Ti moʒ̆onderi mʒkviturak jin keʒxont̆u do şkurnate mgerişi ʒ̆oxles na ren didi mçire kvaş jin komelu. Muşisteri bultoni mgerişi k̆apulas konantxu, do ek̆ule svas eşo oxut̆k̆vasu ki, muşi t̆k̆ebis gamaxtimu na unt̆usteri, eşo aʒ̆onet̆u.
Dido unk̆ap̆u mʒkvitura, mencelis meluşak̆is unk̆ap̆u. Emus eşo aʒ̆onet̆u ki, mgerik emus natxozun do ehe aʒ̆i k̆ibirepemuşite emus koga'k̆nasen.
K̆ap̆ulamuşis oʒ̆k̆edus guri var meçu mʒkvitura, ek̆ule mt̆k̆as na ren ar teri mt̆k̆uri tipiş tude keʒ̆icinu.
Em oras mgeri majuran k̆ele unk̆ap̆int̆u.
Mʒkvitura em mt̆k̆uri tipiş tude keʒ̆ icinuşk̆ule, emus dvaʒ̆onu ki, ar mitxanik k̆urşuni ot̆k̆oçu.
Ek̆ule mgerikti imt̆u. Muşebura isimadu “çkva mʒkvitura germas dido ren, kaiz̆iren, eti mutxani laşoroni steri unk̆ap̆in t̆uya”.
Tkvan mu ntukert:
-Mʒkvitura, mgeris oç̆k̆omale orapuşen na oşletinu guroba muşit̆uyi? Varna uğnosoba muşit̆uyi?


Cesur Tavşan

Ormanda doğan tavşanın biri herşeyden korkuyordu.
Ağaçlara kar düşse, bir kuş uçsa, nerede bir dal kırılsa tavşanın yüreği titrerdi. Tavşan bir gün korktu, iki gün korktu, bir hafta korktu, bir yıl korktu. Daha sonra büyüyünce korkusu hemencecik geçti.
-Hiçbir şeyden korkmuyorum.
Böyle dedi, ormanın tamamında sesi yankılandı.
-Kim olursa olsun, hiç kimseden korkmuyorum!
Arkadaşının biri sordu:
-E şaşı gözlü, kurtdan'damı korkmuyorsun?
-Kurtdan'da korkmuyorum, ne tilkiden, nede ayıdan. Hiç birinden korkmuyorum. -Neden çok konuşayım. Tavşan bağırıyordu:
-Kurt karşıma çıksa, hemencecik yerim onu.
*Ne komik bir tavşan. Ne kadar akılsız...*
Tavşanlar bir gün kurt için bağırıyorlardı. Kurt hemencecik çıkıverdi. Kurtluk işi için bütün ormanda geziniyordu. Karnı acıktı ve aklından geçiverdi ki:
Bir yerde, besili bir tavşan yiyebilsem. Yakın bir yerde tavşanlar bağırıyorlardı ve onu(gri kurdu) andıklarını duydu. Kurt durdu, koklayarak yavaş yavaş yaklaşmaya başladı. Oynayan tavşanlara iyice yaklaştı.
Kendisine nasıl güldüklerini dinliyordu. Hepsinden çok; şaşı gözlü, uzun kulaklı, kısa kuyruklu, kendini öven tavşan gülüyor.
Ve kendi kendine söylüyordu ki:
“Bekle beni kardeş, yiyeceğim seni”.
Gri kurt “hangi tavşan kendisini cesur olarak övüyor” diye bakıp düşünmeye başladı. Tavşanlar bir şey görmüyorlardı ve daha çok seviniyorlardı. Kendini beğenmiş tavşan bu hal bitince büyük bir taşın üstüne sıçradı. Arka ayaklarının üstüne durdu ve konuşmaya başladı:
-Korkaklar, dinleyin beni. Dinleyin ve bana bakın. Şimdi size bir şey göstereceğim....ben...ben...
Kendini beğenmiş tavşanın dili ağzına(damağına)yapıştı.
Kendini beğenmiş tavşan kurdu görmüştü. Başkaları görmüyordu, fakat kendisi görüyordu ve nefes alamıyordu. Daha sonra duyulmamış şey oldu.
Kendini beğenmiş tavşan korkudan havaya sıçradı ve önündeki büyük geniş taşın üstüne düştü. Kendisi gibi besili olan kurdun sırtına değdi ve sonra yere öyle patladı ki, derisinin kendinden sıyrılmak istediğini zannediyordu.
Tavşan çok korktu, kuvvetden düşünceye kadar koştu. Kurt peşinden peşinden geliyor ve işte şimdi dişleriyle ısıracağını zannediyordu.
Tavşan arkasına bakmaya cesaret edemedi, sonra ormandaki yabani bir otun altına yığıldı.
Kurt o zaman öbür tarafa koşuyordu.
Tavşan o yabani otun altına yığılınca, birinin kurşun attığını zannetti.
Daha sonra kurt'da kaçtı. “ Ormanda başka çok tavşan var, görülebilir, o bişe kudurmuş gibi koşuyordu” diye düşündü.
Sizler ne dersiniz:
-Tavşanı, kurda yem olmaktan kurtaran cesareti miydi? Yoksa akılsızlığı mıydı?

Mamç̆arale | yazar:
Ʒ̆it̆aşi İskenderi
Kaynak Kitap: Ok̆itxuşeni Supara - Majurani Fila- Soxumi- 1937
Paramitepe Masallar
Mjora.Com Sözlük